W sklepach stacjonarnych oraz internetowych dostępne są różne rodzaje mleka roślinnego, np. kokosowe, ryżowe, owsiane, orzechowe, migdałowe czy sojowe. Wybór zależy od naszego stanu zdrowia oraz oczekiwań smakowych. Wybierając produkt, należy zwrócić uwagę na skład, zwłaszcza ilość substancji słodzących, aromatów i konserwantów. Sprawa jest prostsza, gdy robimy mleko samodzielnie. Wówczas tylko my decydujemy o zawartości orzechów, zbóż czy ziaren lub pestek.
Mleko roślinne dedykowane jest nie tylko osobom mającym problemy z trawieniem cukru mlecznego, czyli laktozy lub tolerancją białek mleka krowiego, a także osobom przestrzegającym restrykcyjnych diet związanych z chorobami układu pokarmowego. Sięgają po nie również wegetarianie, weganie oraz inne osoby, którym bliska jest zdrowa kuchnia.
Dieta roślinna
Coraz więcej osób sięga po dietę roślinną jako sposób zdrowego odżywiania. Obejmuje ona warzywa, owoce, orzechy, nasiona, zioła i inne produkty pochodzenia roślinnego. Istnieje kilka rodzajów diet roślinnych, w tym wegańska, która wyklucza wszystkie produkty pochodzenia zwierzęcego, oraz wegetariańska, która może zawierać produkty takie, jak jajka i nabiał.
Wbrew dość powszechnym stereotypom dieta roślinna może być źródłem białka, które jest podstawowym materiałem budulcowym w organizmie. Białko odgrywa zasadniczą rolę m.in. w przemianach metabolicznych, regeneracji, wchodzi w skład enzymów, hormonów i komórek. Do produktów będących najlepszym źródłem białka roślinnego zalicza się strączki. W mniejszej ilości białko znajduje się w produktach zbożowych (kasze, makarony, pieczywo, płatki), orzechach, pestkach, nasionach i niektórych warzywach. Dostarczają go także napoje roślinne.
Wegańskie alternatywy
Liczba zwolenników diety wegańskiej systematycznie rośnie. Ludzie na całym świecie porzucają swój dotychczasowy styl życia ze względów zdrowotnych lub ideologicznych. W takich sytuacjach często szukają dozwolonych zamienników, które przypominają odzwierzęce produkty żywnościowe.
Weganie wybierają tofu, które świetnie imituje smak sera białego, a płatki drożdżowe stanowią wegański zamiennik sera żółtego, zawierając sporo witamin z grupy B. Parmezan można wykonać z migdałów i płatków drożdżowych, a twarożek z orzechów nerkowca i tofu. Z kolei do posmarowania pieczywa nadają się awocado, pasty warzywne z groszku, marchewki czy buraka lub masło orzechowe i tahini. Do kanapek przydaje się również oliwa, a olej kokosowy jest dobry do wypieków.
Mleko zwierzęce zawiera laktozę, czyli cukier mleczny, który występuje w mleku ssaków. Jeśli zatem zależy ci na produktach bez laktozy, powinieneś unikać mleka i jego pochodnych lub sięgać po zamienniki mające w składzie mleko roślinne. Kluczem do sukcesu w przypadku diety bez laktozy jest uważne zapoznanie się z etykietami widniejącymi na produktach lub samodzielne przygotowanie mleka roślinnego.
Mleko sojowe
Jednym z najpopularniejszych napojów roślinnych jest mleko sojowe. To cenne źródło witamin z grupy B wspierających pracę układu nerwowego jest polecane kobietom w okresie menopauzy. Zawiera sporo białka. Przy zakupie warto zwrócić uwagę na skład i obecność GMO. Sprawdza się jako mleko roślinne do kawy.
Swoich smakoszy ma również mleko ryżowe, które ze względu na brak orzechów i glutenu jest idealnym napojem dla alergików. Ma naturalnie słodki smak, dlatego sprawdza się jako mleko roślinne do pieczenia i gotowania. Natomiast mleko owsiane jest bogate w białko i błonnik, co w połączeniu z niewielką liczbą kalorii czyni je sprawdzonym mlekiem roślinnym dla osób na diecie. Idealne do pieczenia i gotowania.
Mleko owsiane jest produkowane z ziaren owsa. Napój roślinny o białawym kolorze z neutralnym smakiem i konsystencji przypominającej mleko krowie nie ma w przeciwieństwie do innych napojów roślinnych typowego aromatu fasolowego czy orzechowego. Dlatego zyskuje coraz większą popularność.
W porównaniu z mlekiem krowim napój owsiany zawiera prawie dwa razy więcej węglowodanów, z czego ok. 80 proc. stanowią cukry. Jego dużą zaletą jest obecność ważnych dla zdrowia beta-glukanów, które obniżają poziom cholesterolu we krwi.
Mleko migdałowe
Równie popularne jest mleko migdałowe. Bogate w wapń i białko, o delikatnie orzechowym smaku, jest znacznie mniej kaloryczne niż mleko krowie. Mogą po nie sięgać osoby, które nie tolerują laktozy. Podobnie jak każde inne mleko, nadaje się do kawy lub herbaty czy jako dodatek do płatków śniadaniowych oraz koktajli. Można nim zastąpić mleko krowie w naleśnikach. W wersji wytrawnej sprawdza się przy przyrządzaniu sosów i marynat.
Dietetycy polecają mleko kokosowe, które jest cenne ze względu na zawartość kwasów tłuszczowych, tj. linolenowego, stearynowego, laurynowego i kaprylowego. Napój jest naturalnym izotonikiem, zawiera witaminy C i K, witaminy z grupy B, żelazo, fosfor, sód i miedź.
Domowe przepisy
Mleko roślinne jest proste do samodzielnego przygotowania w warunkach domowych. Orzechy i migdały należy najpierw sparzyć wodą. Po namoczeniu pestek czy ziaren przez noc, powinniśmy je opłukać i zmiksować w blenderze z kilkoma szklankami wody, przy czym trzeba dolewać ją stopniowo aż do otrzymania pożądanej konsystencji i smaku.
Teraz całość wystarczy przelać przez gazę do szklanego naczynia, a pozostałe wytłoki można stosować jako farsz do naleśników lub zagęszczacz do zup i sosów. Przydadzą się też jako dodatek do ciast, owsianki i musli. Z kolei ryż należy ugotować przed miksowaniem. Po samodzielnym przygotowaniu domowe mleko roślinne można przechowywać w lodówce do 2-3 dni.